Aansprakelijkheid van de Curator, hoe zit dat?

Door Mark Aukema
curator aansprakelijk

De curator kan aansprakelijk zijn voor schade, zowel in zijn hoedanigheid als curator, maar ook persoonlijk. Het onderscheid heeft te maken met de vraag wie opdraait voor de schade: is dat de boedel of is dat de curator in privé?

Of de curator in zijn hoedanigheid, dus met zijn boedel, aansprakelijk is, wordt bepaald aan de hand van de gewone criteria van de onrechtmatige daad of wanprestatie. Daarbij wordt wel rekening gehouden met zijn bijzondere positie. Aansprakelijkheid levert u een vordering tot vergoeding van schade op die als boedelschuld kan worden verhaald. Een redelijk sterke vordering, maar alleen wanneer er voldoende geld is om alle boedelkosten te kunnen betalen.

Curator persoonlijk aansprakelijk stellen

U kunt de curator ook persoonlijk aansprakelijk stellen. In de praktijk wordt een dergelijke aansprakelijkstelling vaak gedaan, maar levert nauwelijks iets op. Dat komt deels door de strenge voorwaarden die worden gesteld aan de aansprakelijkheid.

Voor aansprakelijkheid van de curator is een strenge toets aangelegd door de Hoge Raad:

  • Een curator heeft een wettelijke taak (en verantwoordelijkheid) tot beheer en vereffening van een vermogen van rechten en plichten.
  • Een curator dient het belang van de gezamenlijke crediteuren (en dus niet naar die van een individuele crediteur) in ogenschouw te nemen.

Daarbij heeft hij een ruime vrijheid: de curator bepaalt zelf op welke manier hij dat belang dient, hij is de regisseur. Daarbij is hij natuurlijk wel gebonden aan de wet.

Met deze vrijheid als uitgangspunt wordt onderzocht of de curator (die geacht wordt (a) voldoende ervaring en kennis te hebben en (b) nauwgezet en voortvarend te werken) in de gegeven omstandigheden in redelijkheid tot de gedragslijn heeft kunnen komen. Die vraag wordt terughoudend getoetst, want hem moet dan ook nog een persoonlijk verwijt kunnen worden gemaakt. Dat betekent dat hij de onjuistheid van zijn beslissing of gedrag heeft of moet hebben ingezien.

Deze maand las ik een uitspraak tegen een curator bij ons in de buurt, waarbij de curator hangende een verzet tegen faillietverklaring had ingestemd met het verder werken aan een project. Toen het faillissement definitief werd, wenste de opdrachtnemer betaling, maar de boedel was leeg. De rechter overwoog dat de curator geen opdracht had gegeven noch een garantie en dat zij de verzet procedure had mogen afwachten. Geen aansprakelijkheid dus, de opdrachtnemer had garantie op voorhand kunnen vragen. En vangt dus bot met alle kosten van dien.

Wijs de curator op voorhand op rechten en plichten

Inzicht op voorhand van de rechten en plichten van de curator en de (dreigende) schending daarvan is voorwaarde voor een succesvolle aansprakelijkstelling van de curator in persoon. Daarbij kan ook acht worden geslagen op zijn gedragsregels. Het op voorhand wijzen van de curator op die rechten en plichten kan behulpzaam zijn bij het vervullen van de voorwaarde van het persoonlijke verwijt.

Zorgvuldige afweging

Bij constatering achteraf past een zorgvuldige afweging van de haalbaarheid alvorens de curator in persoon aansprakelijk te stellen. Anders schiet u met een lege huls. Levert die afweging een advies tot aansprakelijkheid op, dan ligt de weg open naar een aanspraak op de curator, althans zijn beroepsaansprakelijkheidsverzekering. Indien de boedel voldoende verhaal biedt voor schadevergoeding, is deze exercitie overbodig en onnodig gecompliceerd.

Mark Aukema

Over de auteur

Mark Aukema is werkzaam bij RWV Advocaten en actief binnen het ondernemingsrecht. Zo adviseert hij bij fusies en overnames en aandeelhouders-geschillen. Hij wordt regelmatig aangesteld als curator en bewindvoerder.