Arbeidsconflict Oplossen met Mediation

Door Paula Boshouwers
Arbeidsconflict oplossen met mediation

Een arbeidsconflict oplossen met mediation, hoe doe je dat? Mediator Paula Boshouwers legt aan de hand van een voorbeeld uit hoe partijen in korte tijd een oplossing hebben bereikt en kostbare procedures hebben vermeden.

In het familiebedrijf de Vries en zn. is een arbeidsconflict ontstaan tussen werknemer Joost van Veen* en de dagelijks bestuurders tevens aandeelhouders: broer Jaap en zus Ans de Vries*. Joost heeft zich ziek gemeld en de bedrijfsarts oordeelt dat hij arbeidsongeschikt is. Hij is geruime tijd ziek en ook onder behandeling van een psycholoog. Op het moment dat Joost kan gaan re-integreren speelt het arbeidsconflict weer op. Ans de Vries is duidelijk: zij wil Joost niet meer in het bedrijf hebben.

Joost ziet niet in waarom hij niet terug kan keren op de werkvloer. Beëindiging van zijn arbeidsovereenkomst is wat hem betreft onbespreekbaar. De betrokken advocaten komen er samen ook niet uit en stellen voor het arbeidsconflict met mediation op te lossen.

Arbeidsconflict oplossen met mediation: in vertrouwelijkheid

In de vertrouwelijke mediation zitten beide partijen met hun advocaat voor het eerst écht met elkaar aan tafel. De mediator geeft beiden de gelegenheid hun visie op de situatie te geven en vraagt hen ook open te staan voor die van de ander. Daarbij bewaakt de mediator het proces zorgvuldig, zodat het gesprek niet verzandt in een welles-nietes discussie en in pogingen elkaar te overtuigen van het eigen gelijk. De mediator helpt om zaken helder te krijgen en door te vragen op ieders beleving, verwachtingen, wensen en zorgen in het arbeidsconflict.

Uit het gesprek blijkt dat financiële zekerheid voor Joost heel belangrijk is. Hij heeft drie kinderen en zit in de schuldsanering. Omdat hij zijn kinderen dagelijks van school haalt is zijn huidige baan vlak in de buurt met werktijden van 7:00 tot 15:00, voor hem perfect. Daar wil hij niet zomaar afstand van doen.

Belang bij snel oplossen arbeidsconflict met mediation

Het bedrijf heeft belang bij een snelle oplossing. Het eerste ziektejaar is inmiddels voorbij en de verzekering keert niet meer uit – elke maand kost geld. Ook moet de werkgever aan haar re-integratieverplichtingen voldoen. Daarnaast vinden Jaap en Ans vooral de rust in het bedrijf belangrijk. Ze zijn bang voor wat er gebeurt als Joost terugkomt. Die is een paar keer stevig uitgevaren tegen Ans, die zich daardoor geïntimideerd heeft gevoeld. In de mediation krijgt Joost de gelegenheid uit te leggen dat dit niet zijn bedoeling is geweest. In de vertrouwelijke mediation vertelt hij waarom hij zo uitviel. Vanwege zijn financiële situatie stond hij enorm onder druk, maar dit is nu weer onder controle. Hij zou graag een tweede kans krijgen.

De familie De Vries heeft daar geen vertrouwen meer in. Wel willen zij de mediation voortzetten om samen te onderzoeken of ze nog een andere bevredigende oplossing voor het arbeidsconflict kunnen vinden. Joost vindt dit lastig want hij gelooft dat hij in zijn recht staat. In overleg met zijn advocaat besluit hij andere mogelijkheden toch te onderzoeken – onder de voorwaarde dat hij uiteindelijk wel nee kan zeggen.

De mediator benadrukt dat een oplossing voor het arbeidsconflict beide partijen pas bindt indien zij (en hun advocaten) daar volledig achter staan en de afspraken zijn vastgelegd in een vaststellingsovereenkomst. Met andere woorden: tot het einde is alles nog mogelijk. Dit geeft Joost en het familiebedrijf voldoende comfort.

De volgende bijeenkomst besteden zij aan het brainstormen over mogelijke oplossingen. De mediator zorgt ervoor dat het brainstormproces niet wordt gehinderd door uitspraken als: “dat kan niet”, of “dat lukt toch niet”. Alles mag gezegd worden. Zo bedenken ze samen dat De Vries en Zn. op zoek gaat naar een andere werkgever voor Joost, op basis van een “wensenlijstje” dat aan de belangen van Joost tegemoet komt.

Dankzij mediation arbeidsconflict opgelost

De zoektocht naar een nieuwe werkgever slaagt. Partijen spreken af dat Joost daar voor een bepaalde tijd, op kosten van De Vries en Zn., wordt gedetacheerd. In die periode kunnen Joost en de nieuwe werkgever onderzoeken of het iets is. En als het niet werkt? Daarvoor spreken ze af dat Joost zijn baan bij De Vries en Zn. niet kwijt is, maar dat dan opnieuw wordt gekeken naar een oplossing. Bevalt de nieuwe werkgever wel, dan kan Joost daar in vaste dienst treden. De daaropvolgende detachering is succesvol: Joost krijgt een vaste baan bij de nieuwe werkgever en kan zijn dienstverband met De Vries en Zn. op een goede manier afsluiten.

Ook het familiebedrijf is tevreden. Door mediation in te zetten is het arbeidsconflict niet verder geëscaleerd. Partijen hebben in relatief korte tijd in onderling overleg een oplossing bereikt, waarmee ze beiden verder kunnen. Ze hebben juridische procedures voor ontslag, met onzekere uitkomst en kosten, voorkomen en hebben zelf invloed kunnen uitoefenen op het resultaat. Een arbeidsconflict oplossen met mediation is zo gek nog niet!

Lees hier meer over de vraag: wat is mediation?

*namen zijn gefingeerd en op personen herleidbare feiten zijn veranderd.

Paula Boshouwers

Over de auteur

Paula Boshouwers is als mediationadvocaat en NMI Registermediator verbonden aan ReulingSchutte.