Consument Krijgt Schadevergoeding bij Overkreditering Lening

Door Jan-Hein Strop
schadevergoeding bij overkreditering lening

Als een consument te veel krediet heeft gekregen, heeft hij recht op een schadevergoeding van de kredietverstrekker. Dat volgt uit een recente, baanbrekende uitspraak van het gerechtshof.

Kredietverstrekker Afab moet een consument een flinke schadevergoeding betalen. De kredietverstrekker heeft de consument te veel uitgeleend volgens de eigen leennorm. Afab moet de consument de rentetermijnen terugbetalen over het bedrag dat boven de norm is verstrekt, oordeelt het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden (17 september) in een vérstrekkende uitspraak.

“Het is voor het eerst dat het Hof zo duidelijk de kant kiest van de consument bij overschrijding van de gedragscode van de sector, en een eenvoudige formule biedt voor het afdoen van de schade”, zegt advocaat Maarten Meijer, die de gedupeerde bijstond. “Dit is op een grote groep mensen van toepassing.”

Afab heeft volgens het Hof in strijd gehandeld met haar “zorgplicht” door niet naar behoren onderzoek te doen naar “financiële mogelijkheden, deskundigheid en doelstellingen” van de consument. Omdat Afab had moeten weten dat er bij de consument “onvoldoende financieringsruimte” was, had de kredietverstrekker de lening in deze vorm moeten ontraden. Overkreditering is wettelijk verboden (artikel 4:34 lid 2 Wet Financieel Toezicht).

Ook advocaat Chantal van den Borne, aan de Radboud Universiteit bezig met een promotieonderzoek naar de juridische aspecten van consumentenkrediet, noemt de uitspraak interessant. “De tendens in de jurisprudentie is de laatste tijd veel meer op de hand van de consument.”

Consument DSB krijgt ook schadevergoeding bij overkreditering

De uitspraak vertoont een grote overeenkomst met de compensatieregeling voor klanten van de failliete DSB Bank, die ook schadevergoeding krijgen. De curatoren van DSB zijn met organisaties van gedupeerden overeengekomen dat bij overkreditering de “compensatie wordt gebaseerd op een rentevergoeding over het bovenmatige deel van het aan u verleende krediet”. Het vaststellen daarvan gebeurt ook aan de hand van de normen in de gedragscodes.

De curatoren hebben de compensatieregeling voorgelegd aan het Hof in Amsterdam om “algemeen verbindend” te laten verklaren voor alle DSB-gedupeerden, in het kader van de Wet Collectieve Afwikkeling Massaschade. Dit betekent dat het Hof later dit jaar waarschijnlijk opnieuw zijn zegen geeft aan deze wijze schadevergoeding aan consument bij overkreditering, die overigens ook geldt voor overkreditering met hypotheekleningen. Advocaat Meijer: “Zo ontstaat stevige jurisprudentie.”

Grote vraag is nog of de door het Hof vastgestelde formule in de Afab-zaak ook geldt voor hypotheekleningen. Het wettelijke verbod op overkreditering strekt zich ook uit tot hypothecair krediet, maar de rechter moet zich over schadeplichtigheid in dit kader nog uitspreken. Het is bekend dat banken vaak veel te hoge hypotheekleningen hebben verstrekt.

Krijgt consument ook schadevergoeding bij overkreditering hypotheken?

De Gedragscode Hypothecaire Financieringen (GHF) staat toe dat banken in uitzonderingsgevallen een hoger krediet verstrekken boven de norm, maar dan moet de bank wel onderbouwen waarom het krediet verantwoord is – de “explain-mogelijkheid”.

Deze mogelijkheid is door banken veel te ruim toegepast, stelt de Autoriteit Financiële Markten: “Uit diverse onderzoeken die de AFM in 2007 en 2008 heeft verricht op het gebied van verantwoorde krediet verlening is gebleken dat in 20% tot 30% van het totaal aantal geadviseerde en verstrekte kredieten de GHF-norm wordt overschreden en gebruik wordt gemaakt van de zogenaamde explain-mogelijkheid. De AFM is van oordeel dat in twee derde van deze dossiers een onverantwoord krediet is verstrekt.”

Mocht de rechter tot het oordeel komen dat banken ook in deze gevallen de consument de rente over het te veel geleende bedrag moeten terugbetalen als schadevergoeding, hangt hun een grote potentiële claim boven het hoofd.

Bijna nergens ter wereld is de particuliere schuld zo hoog als in Nederland. Volgens de laatste cijfers van het CBS hadden huishoudens eind tweede kwartaal een schuld van 677 miljard euro, ofwel 224 procent van het Bruto Binnenlands Product. Het overgrote deel zijn hypothecaire leningen, 25 miljard is consumptief krediet.

Bereken eenvoudig uw mogelijke schadevergoeding bij overkreditering

Consumenten met een consumptief krediet kunnen op een eenvoudige manier uitrekenen of ze voor schadevergoeding bij overkreditering in aanmerking komen. Met de rekentool ontwikkeld door LegalDutch op basis van de uitspraak van het Hof en de gedragscodes kunnen ze een eerste inschatting maken van een mogelijke claim.

Jan-Hein Strop

Over de auteur

Ik ben oprichter van LegalDutch, een vernieuwend marketingplatform voor advocaten. Met mijn ervaring als journalist (ex-FD) en juridische achtergrond help ik advocaten nieuwe klanten te bereiken met content marketing: effectief geschreven blogs die de doelgroep raken en scoren in Google. Ik geef workshops, breng advocaten in het nieuws en denk mee bij contentcreatie. Email: janhein@legaldutch.nl.