Regels Passen Zich aan Deeleconomie aan, Niet Andersom!

Door Jan-Hein Strop

Het Amsterdamse Waternet wil boetes opleggen aan twee nieuwe bedrijven die bemiddelen bij particuliere bootverhuur. Dit bestuurlijke machtsvertoon is niet alleen maatschappelijk ongewenst, maar ook zinloos. De regels passen zich aan de deeleconomie aan, niet andersom.

Amsterdam heeft een bootjesprobleem. Al jaren. Er zijn te weinig ligplekken, de wildgroei van bootjes zorgt voor veiligheidsproblemen en het illegale passagiersvervoer op het water floreert. Er is zo een groot grijs, ongereguleerd gebied ontstaan. Met andere woorden: het beleid heeft opzichtig gefaald.

Dankzij de schaarste van zowel steigers als vergunningen vragen professionele verhuurders hoge prijzen, variërend van 25 tot 40 euro per uur of meer zelfs. Tegelijkertijd ligt het overgrote deel van de sloepjes 24 uur per dag werkloos in de gracht. Twee jonge bedrijfjes – Barqo en Goboat – kwamen in deze omstandigheden op een onvermijdelijk idee: waarom kopiëren we niet het model van Airbnb – de succesvolle peer-2-peer huizenverhuursite – voor particuliere bootverhuur?

Dit is de nieuwe deeleconomie!

Economisch gezien is bemiddeling bij verhuur van bootjes een no brainer. Als er sprake is van een groot, zij het onaangeboord aanbod, én er is een efficiëntere manier om vraag en aanbod bij elkaar te brengen, dan is keuze snel gemaakt. Dit marktmechanisme heeft een sterk prijsverlagende werking en ironisch genoeg een door de Gemeente gewenst effect. Wie voor een vriendelijk bedrag snel en gemakkelijk een bootje kan huren, hoeft er immers zelf niet één in de gracht te leggen. Einde aan de wildgroei. Al die onbenutte capaciteit kan eindelijk worden ingezet. Dit is de nieuwe deeleconomie!

Maar dit soort gedachten zijn aan Waternet niet besteed. De ambtenaren hebben de bedrijven laten weten dat hun activiteiten in strijd zijn met de geldende regels: wie zijn boot wil verhuren, moet over een exploitatievergunning beschikken. Omdat particuliere verhuurders volgens Waternet niet zijn aan te pakken, richt het zijn pijlen op de bemiddelaars. Die riskeren nu een boete omdat zij zogenaamd als ‘verhuurder’ over een vergunning dienen te beschikken.

Trek je weinig aan van bestuurlijk machtsvertoon

GoBoat en Barqo moeten zich van dit bestuurlijk machtsvertoon weinig aantrekken. Natuurlijk doen zij er verstandig aan in overleg te treden met de Gemeente, maar één ding is zeker: verbieden is om meerdere redenen zinloos. Allereerst is het juridisch aanvechtbaar dat de bedrijfjes gelden als verhuurder, zoals Waternet stelt. Net als Airbnb fungeren de websites louter als bemiddelaar, de huurovereenkomst komt tot stand tussen de booteigenaar en de huurder. Dat de bemiddelaar een vergoeding ontvangt voor het tot stand komen van die overeenkomst, maakt hem niet tot verhuurder.

Bovendien is de vraag of de Verordening op het binnenwater 2010 voldoende juridische grondslag biedt voor het verbieden van de dienst, zeggen geraadpleegde advocaten, gespecialiseerd in bestuursrecht. Ook zouden de Dienstenwet en de Europese Dienstenrichtlijn wel eens aan deze verregaande regulering in de weg kunnen staan.

Hoe relevant is juridische haarkloverij?

Maar hoe relevant is juridische haarkloverij? De deeleconomie is aan een onstuitbare opmars bezig, om de eenvoudige reden dat de deelnemers van die economie de nieuwe diensten massaal omarmen. Hoe boos taxichauffeurs ook worden dat je via Uber een veel goedkopere rit kan krijgen, mensen kiezen gewoon voor een efficiëntere oplossing. Dit proces van wat in de economie heet ‘creatieve destructie’, is simpelweg niet te stoppen, ook omdat het internet geen duidelijk afgebakende grenzen kent. Als de bemiddelingssites bijvoorbeeld verhuizen naar België, zijn ze nagenoeg onaantastbaar.

Het delen van boten gaat ondanks (of misschien wel dankzij) de bezwaren van Waternet vermoedelijk populair worden. Welke politicus wil vervolgens hard optreden tegen een dienst die tot lagere prijzen leidt, de wildgroei van boten afremt en geliefd is bij Amsterdammers en toeristen? Het gemeentelijk verzet tegen Airbnb is eerder dit jaar om vergelijkbare redenen gesneuveld. Het stadsbestuur koos in plaats van een niet-handhaafbaar verbod tot ieders tevredenheid voor een stel aanvullende regels.

Simpele waarheid

De simpele waarheid is dat de regels zich aanpassen aan de nieuwe deeleconomie, niet andersom. Ik wens de gemeente Amsterdam een behouden vaart.

Dit artikel is eerder gepubliceerd op de opiniepagina van Het Parool.

Jan-Hein Strop

Over de auteur

Ik ben oprichter van LegalDutch, een vernieuwend marketingplatform voor advocaten. Met mijn ervaring als journalist (ex-FD) en juridische achtergrond help ik advocaten nieuwe klanten te bereiken met content marketing: effectief geschreven blogs die de doelgroep raken en scoren in Google. Ik geef workshops, breng advocaten in het nieuws en denk mee bij contentcreatie. Email: janhein@legaldutch.nl.