Proceskosten en Proceskostenveroordeling

Door Paul Snijders
procekosten en proceskostenveroordeling

Wat zijn proceskosten in een juridische procedure? Wat is een veroordeling in de proceskosten? En wat is het liquidatietarief?

In civiele rechtszaken moeten de procespartijen bepaalde kosten voldoen. In het algemeen geldt dat de rechter in de uitspraak de verliezende partij in de kosten die de winnende partij heeft gemaakt, veroordeelt: de proceskostenveroordeling (Artikel 237 Burgerlijk Wetboek).

Ook als de verliezende partij een zogenaamde toevoeging heeft (gesubsidieerde rechtsbijstand), moet die  de proceskosten zelf betalen. De toevoeging krijgt u alleen voor de kosten van de eigen advocaat.

Bij proceskosten gaat het meestal om kosten van:

  • getuigen
  • tolken
  • deskundigen
  • beslagen
  • het uitbrengen van de dagvaarding
  • griffierecht
  • advocaat of gemachtigde

Proceskosten: buitengerechtelijke kosten

Naast de genoemde proceskosten moeten soms ook buitengerechtelijke kosten aan de winnende partij worden vergoed, bijvoorbeeld voor gemaakte incassowerkzaamheden of administratiekosten.

Bij zaken over intellectuele eigendom kan de rechter een volledige proceskostenveroordeling opleggen, dus de werkelijke gemaakte proceskosten van de wederpartij, waaronder de volledige betaalde advocaatkosten. Daar is wel een maximum aan verbonden. In de wet staat dat in zaken met betrekking tot Intellectuele Eigendom: “de in het ongelijk gestelde partij desgevorderd (wordt) veroordeeld in redelijke en evenredige gerechtskosten en andere kosten die de in het gelijk gestelde partij heeft gemaakt, tenzij de billijkheid zich daartegen verzet”.

Volledige veroordeling in proceskosten

Een volledige proceskostenveroordeling is ook in een vonnis mogelijk als de rechter vaststelt dat procederen onrechtmatig is, bijvoorbeeld als een partij misbruik van procesrecht maakt, door bijvoorbeeld een totaal overbodige procedure te voeren.

De rechter bekijkt de proceskostenveroordeling per geval. In bepaalde zaken spreekt de rechter bij vonnis helemaal geen kostenveroordeling uit, en bepaalt dat partijen elk hun eigen proceskosten moeten betalen, bijvoorbeeld als ze allebei voor een deel in het ongelijk zijn gesteld of in familiezaken.

Proceskosten: liquidatietarief

Het salaris van de advocaat of gemachtigde begroot de rechter in civiele zaken, behalve bij de genoemde uitzonderingen, volgens het zogenaamde liquidatietarief, een forfaitair bedrag, waarbij het bedrag van de kostenveroordeling afhankelijk is van het aantal in de zaak verrichte handelingen (zoals de ingediende stukken en het aantal zittingen) en van het geldelijk belang van de zaak.

Proceskosten maar deel werkelijke kosten

Hoe meer proceshandelingen er zijn verricht en hoe hoger het bedrag waar de zaak om gaat, hoe hoger de proceskosten kunnen uitvallen. Deze zijn meestal maar een gedeelte van de werkelijke gemaakte advocaatkosten, dit uiteraard om de toegang tot de rechter betaalbaar te houden.

Paul Snijders

Over de auteur

Mr. Paul Snijders is advocaat bij Witlox Snijders Tuzkapan Advocaten te Amsterdam. Hij richt zich op advies en procedures in het arbeidsrecht en het contractenrecht/verbintenissenrecht.